Οι ιογενείς ασθένειες ή λοιμώξεις προκαλούνται από ιούς και μπορεί να εμφανιστούν ως τοπική φλεγμονή ή ως συστηματική ασθένεια. Πολύ συχνά, μετά την περίοδο επώασης, εκδηλώνονται ως βραχυχρόνια ασθένεια με γενικά συμπτώματα. Οι ιοί μπορούν να παραμείνουν στο σώμα σε λανθάνουσα μορφή για χρόνια χωρίς σημαντικές συνέπειες ή να προκαλέσουν χρόνια λοίμωξη δια βίου και να πολλαπλασιάζονται συνεχώς, παρά τους αμυντικούς μηχανισμούς του ασθενούς. Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας ιογενούς λοίμωξης παίζει η ευαισθησία του κυττάρου στον ιό. Πολλαπλασιαζόμενος μέσα στο κύτταρο, μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό του και να προκαλέσει το θάνατό του, μπορεί να αλλάξει τις ιδιότητες του κυττάρου και έτσι να οδηγήσει στην αλλαγή του κυττάρου από φυσιολογικό σε κακοήθη ή μπορεί να πολλαπλασιαστεί χωρίς να διαταράξει τη λειτουργία του κυττάρου. Οι ιοί μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε πολλά οργανικά συστήματα του περιφερικού νευρικού συστήματος, του πεπτικού συστήματος, του ήπατος, του παγκρέατος, της καρδιάς και της ροής του αίματος, του ανοσοποιητικού συστήματος, του δέρματος, του βλεννογόνου, του ουροποιητικού συστήματος, των σεξουαλικών οργάνων. Πολλοί ιοί έχουν ογκογόνες ιδιότητες και σχετίζονται με το σχηματισμό ορισμένων όγκων (π.χ. ιός ανθρώπινων θηλωμάτων, ιός Epstein-Barr, ιός ηπατίτιδας Β και C).